Loading...
Μικροχειρουργική επέμβαση καταρράκτη2018-12-11T23:11:22+00:00

Μικροχειρουργική επέμβαση
καταρράκτη

Συμπτώματα / Διάγνωση / Θεραπεία / Οδηγίες

Καταρράκτης ονομάζεται η προοδευτική και ανώδυνη θόλωση του φυσικού φακού του ματιού.

Εκδηλώνεται στα πλαίσια της φυσιολογικής γήρανσης του οργανισμού, αλλά μπορεί να προκληθεί και από νοσήματα ή τραυματισμούς, ενώ σπάνια υπάρχει εκ γενετής (συγγενής καταρράκτης).

Δεν αντιμετωπίζεται ούτε προλαμβάνεται με φάρμακα, και ο μόνος τρόπος θεραπείας είναι η αφαίρεση του θολωμένου φακού και η αντικατάστασή του από τεχνητό ενδοφακό.

Ο φυσικός φακός του ματιού βρίσκεται πίσω από την ίριδα (το χρωματιστό τμήμα του ματιού), μέσα σε ένα διαφανή σάκο που λέγεται περιφάκιο.

Ποια είναι τα συμπτώματα του καταρράκτη;

Εκτός από την θολή όραση σε κάθε απόσταση, τα συνήθη συμπτώματα του καταρράκτη περιλαμβάνουν:

  • Eυαισθησία στο φως
  • Φαινόμενα διάχυσης του φωτός (glare, halos)
  • Διπλωπία
  • Ξαφνική επάνοδο της ικανότητας του ασθενούς να διαβάσει κοντά χωρίς βοήθημα που όμως εξασθενεί σταδιακά καθώς ο καταρράκτης επιδεινώνεται
  • Διαταραχές στην αντίληψη των χρωμάτων

Τι προκαλεί την εμφάνιση του καταρράκτη;

Η ακριβής αιτία είναι άγνωστη. Η ηλικία είναι ο πιο διαδεδομένος παράγων κινδύνου.

Άλλοι παράγοντες περιλαμβάνουν:

  • Σακχαρώδης διαβήτης
  • Κάπνισμα
  • Υπερβολική χρήση αλκοόλ
  • Τραυματισμός του οφθαλμού (τραυματικός καταρράκτης)
  • Παρατεταμένη χρήση κορτικοστερεοειδών
  • Παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο ή στην υπεριώδη ακτινοβολία

Πότε θα πρέπει να γίνεται η επέμβαση του καταρράκτη;

Η παλαιά αντίληψη ότι ο καταρράκτης πρέπει να »ωριμάσει» για να αφαιρεθεί ανήκει πλέον στο παρελθόν. Η χειρουργική αφαίρεση ενός υπερώριμου και σκληρού καταρράκτη με τις νέες τεχνικές φακοθρυψίας κάνει την επέμβαση πιο δύσκολη και τις πιθανές επιπλοκές πιο συχνές.

Ο καταρράκτης πρέπει να χειρουργείται όταν αρχίζει να προκαλεί τέτοια μείωση ή ενόχληση στην όραση η οποία επηρεάζει την ποιότητα της ζωής (π.χ. εξασθενημένη αντίληψη των χρωμάτων, λάμψεις και ακτίνες γύρω από τα φώτα το βράδυ, έντονη θόλωση στον ήλιο, δυσκολία στην οδήγηση ή στην τηλεόραση, κ.λ.π.). Αυτό εξαρτάται σχεδόν πάντοτε από τον ασθενή. Χειρουργούμε μόνο όταν η όρασή σας έχει μειωθεί και έχει γίνει πρόβλημα για την καθημερινότητα σας.

Υπάρχουν όμως και ιατρικοί λόγοι όπου ενδείκνυται η πρώιμη αφαίρεση του καταρρακτικού φακού ακόμα κι αν αυτός δεν δημιουργεί προβλήματα όρασης στον ασθενή. Μία τέτοια ένδειξη είναι το γλαύκωμα κλειστής γωνίας όπου το μέγεθος του φακού σε συνδυασμό με την ύπαρξη ενός στενού προσθίου θαλάμου, εμποδίζει την παροχέτευση του υδατοειδούς υγρού που βρίσκεται φυσιολογικά μέσα στο μάτι.

Επίσης, σε ασθενείς με παθήσεις του βυθού που χρειάζονται συχνή παρακολούθηση και θεραπεία (όπως π.χ. η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια), ο φακός πρέπει να αφαιρείται όταν αρχίζει να θολώνει και να προκαλεί δυσκολία στη βυθοσκόπηση.

Ποια η προετοιμασία του ασθενούς πριν την επέμβαση;

Η εγχείρηση καταρράκτη δεν είναι απλά η αφαίρεση του θολωμένου φακού και η αντικατάστασή του με έναν τεχνητό. Πρόκειται για μια πιο πολύπλοκη διαδικασία και πολλές παράμετροι πρέπει να ληφθούν υπόψη, αν θέλουμε να επιτύχουμε τη βέλτιστη όραση.

Στον προεγχειρητικό έλεγχο περιλαμβάνονται:

  • Μέτρηση ενδοθηλιακών κυττάρων κερατοειδούς για τον καθορισμό του είδους της επέμβασης.
  • Τοπογραφία κερατοειδούς, ώστε να υπολογιστεί η βέλτιστη θέση των χειρουργικών τομών για αποφυγή μετεγχειρητικού αστιγματισμού.
  • Οπτική τομογραφία ωχράς κηλίδας για αποκάλυψη υποκείμενων παθήσεων και για πρόβλεψη της όρασης που θα επιτευχθεί μετεγχειρητικά.
  • Μέτρηση του αξονικού μήκους του οφθαλμού με δύο τρόπους, τόσο με την κλασική βιομετρία υπερήχων, όσο και με τη νέα υπερσύγχρονη laser βιομετρία (ΙΟL Master), για τον υπολογισμό της δύναμης του τεχνητού φακού που θα τοποθετηθεί στο μάτι.

Ποιος είναι ο καταλληλότερος φακός για τον εκάστοτε ασθενή;

Ο ενδοφακός που θα μπει στον οφθαλμό θα είναι ο φακός εκείνος μέσα από τον οποίον ο ασθενής θα βλέπει κάθε λεπτό της καθημερινότητάς του. Αξίζει επομένως η διεξοδική ενημέρωση και εξατομίκευση των αναγκών του εκάστοτε ασθενούς ώστε η επιλογή να είναι η καλύτερη δυνατή για τον κάθε ασθενή.

Οι τεχνητοί φακοί (ενδοφακοί) που τοποθετούνται είναι κορυφαίας ποιότητας και μετά την επέμβαση αντιμετωπίζονται όχι μόνον οι διαθλαστικές ανωμαλίες, όπως η μυωπία , η υπερμετρωπία ή ό αστιγματισμός, αλλά και η πρεσβυωπία.

Εκτός από τους κλασικούς μονοεστιακούς φακούς, υπάρχει η δυνατότητα τοποθέτησης   όλων των ενδοφακών τελευταίας τεχνολογίας για την απαλλαγή από τα μακρινά και κοντινά γυαλια όπως:

Πολυεστιακοί ενδοφακοί
για την διόρθωση της μακρινής, της ενδιάμεσης και της κοντινής όρασης μετά την επέμβαση του καταρράκτη.

Τορικοί ενδοφακοί
που διορθώνουν όχι μόνο την μυωπία ή υπερμετρωπία αλλά και τον αστιγματισμό. Εχουν ένδειξη για αστιγματισμούς μεγαλύτερους από 1 βαθμό.

Τι περιλαμβάνει η επέμβαση του καταρράκτη;

Στις μέρες μας ο καταρράκτης αφαιρείται με την τεχνική της φακοθρυψίας με υπερήχους.

Μέσα από μια μικρή τομή 2,2 χιλ. και με την βοήθεια στυλεού που εκπέμπει υπερήχους γίνεται η ρευστοποίηση και ταυτόχρονα η αναρρόφηση του καταρρακτικού φακού.

Στην θέση του καταρρακτικού φακού τοποθετείται, μέσω της ίδιας μικρής τομής, ο ενδοφακός και στερεώνεται μόνιμα στη θέση του.

Η επέμβαση διαρκεί 15-20 λεπτά και τελειώνει χωρίς να χρειάζονται ράμματα.

Δεν είναι απαραίτητη η παραμονή στο νοσοκομείο.

Ο ασθενής επιστρέφει στο σπίτι του αμέσως μετά από την επέμβαση, η δε επάνοδος στις καθημερινές δραστηριότητες γίνεται από την επόμενη κιόλας μέρα.

Ο ασθενής αρχίζει να βλέπει ήδη καλύτερα μετά την επέμβαση και με την πάροδο των ημερών η όραση καλυτερεύει.

Η εγχείρηση γίνεται με τοπική αναισθησία με σταγόνες και ο ασθενής φεύγει από το χειρουργείο χωρίς προστατευτική γάζα.

Πότε επιτρέπεται η επάνοδος του ασθενούς στις συνήθεις δραστηριότητες;

Ο ασθενής θα πρέπει να αποφύγει τις πρώτες 2 εβδομάδες το τρίψιμο του χειρουργημένου οφθαλμού, την άρση σημαντικού βάρους και οποιαδήποτε ασχολία σε σκονισμένους και βρώμικους χώρους. Επιπλέον, είναι απαραίτητη η αποφυγή νερού στα μάτια, ιδιαίτερα την πρώτη εβδομάδα. Τέλος, είναι ευνόητο ότι θα πρέπει να αποφευχθεί κάθε χτύπημα στον χειρουργημένο οφθαλμό.

Ο ρυθμός επούλωσης είναι διαφορετικός για κάθε ασθενή και εξαρτάται και από την σκληρότητα του καταρράκτη.

Οι περισσότεροι βλέπουν αρκετά καλά ώστε η επιστροφή στις περισσότερες δραστηριότητες γίνεται μέσα στην πρώτη εβδομάδα.

Δεν υπάρχουν περιορισμοί σχετικά με τη διατροφή, την τηλεόραση ή το διάβασμα από την πρώτη κιόλας ημέρα. Αρχικά μπορεί να έχετε λίγο θολή όραση, ήπια ερυθρότητα ή αίσθηση ξένου σώματος. Όλα αυτά είναι στην φυσιολογική μετεγχειρητική πορεία. Συστήνεται η χρήση γυαλιών ηλίου για να προστατεύσετε το χειρουργημένο μάτι από τη σκόνη και τον ήλιο για 1 με 2 εβδομάδες. Το κολύμπι θα πρέπει να τα αποφεύγετε για δύο εβδομάδες.

Ποια τα ποσοστά επιτυχίας
στην επέμβαση του
καταρράκτη;

Το ποσοστό επιτυχίας της εγχείρησης του καταρράκτη είναι πολύ υψηλό ξεπερνώντας το 98%.

Το τελικό αποτέλεσμα, δηλαδή το πόσο καλά θα βλέπει ο ασθενής, εξαρτάται και από την γενικότερη κατάσταση του οφθαλμού. Αν ο βυθός του ματιού ή η οπτική οδός έχουν υποστεί βλάβες από άλλες παθήσεις όπως π.χ. γλαύκωμα, σακχαρώδη διαβήτη ή ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς, τότε αυτό θα έχει επιπτώσεις και στην τελική όραση του ασθενούς.

Τελική συνταγή για γυαλιά δίνεται ένα μήνα μετά την επέμβαση. Μπορεί να μην χρειάζεται καμία διόρθωση για μακριά, αλλά για την ανάγνωση, θα χρειαστείτε γυαλιά με τους απλούς ενδοφακούς.  Με τους  επαναστατικούς πολυεστιακούς φακούς της τελευταίας τεχνολογίας  για την επέμβαση του καταρράκτη, οι  ασθενείς μπορούν να βλέπουν κοντά, σε ενδιάμεση απόσταση και μακριά χωρίς κανένα βοήθημα.   Οι περισσότεροι ασθενείς με πολυεστιακούς φακούς  μπορούν πλέον να δουλέψουν στον υπολογιστή, να οδηγούν αυτοκίνητο και να διαβάζουν με αυξημένη ανεξαρτησία από τα γυαλιά.

Οι ασθενείς με αστιγματισμό μπορούν επίσης να βιώσουν πραγματικά καλή όραση σε όλες τις αποστάσεις με αντίστοιχους πολυεστιακούς  ενδοφθάλμιους φακούς για διόρθωση του αστιγματισμού (τορικοί πολυεστιακοί ενδοφακοί).

Κατάλληλος υποψήφιος είναι εκείνος που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα γυαλιά, ειδικά τα πολυεστιακά και είναι πρόθυμος να κάνει υπομονή λίγες εβδομάδες για να συνηθίσει ο εγκέφαλος την νέα οπτική του κατάσταση ώστε να βλέπει στην μακριά, ενδιάμεση και κοντινή απόσταση χωρίς γυαλιά.

Από την εφαρμογή των πολυεστιακών φακών αποκλείονται οι εξής κατηγορίες

1. Άτομα με μη ρεαλιστικές προσδοκίες.
2. Επαγγελματίες οδηγοί αυτοκινήτων ειδικά όταν οδηγούν πολλές ώρες την νύχτα.
3. Οφθαλμοί με παθολογικές αλλοιώσεις στον βυθό (διαβήτης, ωχροπάθειες) ή αλλοιώσεις κερατοειδούς.
4. Ασθενείς με μεγάλης διαμέτρου κόρες ή με κόρες που έχουν παθολογική κινητικότητα.
5. Ασθενείς χωρίς καθόλου καταρράκτη που έχουν τέλεια οραση για μακριά. Αυτοί οι ασθενείς είναι πιο επιρρεπείς στο να παρατηρήσουν τις μικρές παρενέργειες του τριπλοεστιακού ή  πολυεστιακού ενδοφακού ιδιαίτερα κατά την διάρκεια νυχτερινής οδήγησης. Ενώ τα άτομα με έναν αρχόμενο καταρράκτη και με μια μικρή μείωση όρασης λόγω του καταρράκτη δεν θα έχουν τέτοια προβλήματα.

Μία ακόμη καινοτομία στη σύγχρονη χειρουργική του καταρράκτη! Μετά από πολυκεντρικές μελέτες σχετικά με την ασφάλεια και αποτελεσματικότητα του ταυτόχρονου, αμφοτερόπλευρου χειρουργείου καταρράκτη, σήμερα μπορούμε να χειρουργήσουμε και τα δύο μάτια μαζί την ίδια μέρα με απόλυτη ασφάλεια.

Τα πλεονεκτήματα αυτής της χειρουργικής πρακτικής είναι πολλά:

  • επιτρέπει πρακτικές που δεν μπορούν εύκολα να εφαρμοστούν στο ετερόπλευρο χειρουργείο με καλύτερο τελικό αποτέλεσμα για την όραση και την ποιότητα ζωής του ασθενούς.
  • επιτυγχάνεται ταχύτερη επαναφορά στις συνήθειες της καθημερινότητας
  • μειώνεται σημαντικά το κόστος της επέμβασης

Η απάντηση είναι ναι. Με τους νέους φακούς που διαθέτουμε πολλές φορές επιλέγουμε να αφαιρέσουμε τον καταρράκτη ακόμη και πριν αυτός προχωρήσει σημαντικά για να βάλουμε στην θέση του έναν ενδοφακό που θα εξασφαλίσει ποιότητα όρασης χωρίς την χρήση γυαλιών για μακριά, ενδιάμεσα και κοντά.

Αυτό αποτελεί την πιο σύγχρονη τεχνική στην χειρουργική του καταρράκτη και μπορεί να εφαρμοστεί σε όλους σχεδόν τους ασθενείς. Είναι ιδιαίτερα ευεργετικό σε άτομα με υψηλές διαθλαστικές ανωμαλίες όπως η υψηλή μυωπία, η υπερμετρωπία και ο υψηλός αστιγματισμός.